Raison d'être

คนไทยเริ่มเรียกชาวยุโรป(?) ว่า "ฝาหรั่ง" หรือ "ฝรั่ง" ในสมัยอยุธยา

ความเป็นไปได้ของที่มาคือ:

1. จากฝรั่งเศส

ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณทิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้คำจำกัดความของคำว่า ‘ฝรั่ง’ เอาไว้หลายอย่างด้วยกัน เช่น ชื่อต้นไม้ขนาดเล็กถึงขนาดกลางชนิด Psidium guajava L. ในวงศ์ Myrtaceae ผลกินได้มีหลายพันธุ์ หรือจะเป็นชื่อเพลงไทยจำพวกหนึ่ง มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า ฝรั่ง เช่น ฝรั่งควง ฝรั่งกลาย ฝรั่งจรกา
      

และสุดท้ายซึ่งเป็นนิยามของ ‘ฝรั่ง’ ที่เกี่ยวเนื่องกับคำถามคือ ชนชาติผิวขาว; คำประกอบชื่อสิ่งของบางอย่างที่มาจากต่างประเทศ เช่น ขนมฝรั่ง ละมุดฝรั่ง มันฝรั่ง เป็นต้น
      

นอกจากนั้น ในเว็บไซต์สารานุกรมชื่อดังแห่งหนึ่งยังได้กล่าวถึงคำว่า ‘ฝรั่ง’ ในภาษาไทยเอาไว้ว่า “ฝรั่งเป็นคำไทยทั่วไปที่ใช้เรียกชาวต่างชาติผิวขาว และในบางครั้งเราจะเรียกชาวต่างชาติที่มีผิวดำว่า ‘ฝรั่งดำ’ และแม้ว่าฝรั่งจะมีความหมายเป็นกลาง แต่บางครั้งก็อาจจะใช้ในความหมายเชิงดูถูกได้ขึ้นอยู่กับบริบท เช่น ฝรั่งตาน้ำข้าว
       
กระนั้น เนื่องว่าฝรั่งเป็นคำที่ใช้เรียกผลไม้ ดังนั้นการที่ชาวต่างชาติทานฝรั่งในประเทศไทยจึงอาจจะเป็นเรื่องตลกสำหรับคน ไทยได้ ‘ฝรั่งกินฝรั่ง’ ส่วนชาวต่างชาติที่มีท่าทีขี้งกและไม่เรียบร้อยนั้นจะถูกเรียกว่า ‘ฝรั่งขี้นก’ ได้ อย่างไรก็ตาม ในภาษาภาคอีสานของไทย คำว่า ‘บักสีดา’ ซึ่งหมายถึงฝรั่งนั้น ยังสามารถหมายถึงชาวต่างชาติได้ด้วยเช่นกัน”
       
ทั้งนี้ สำหรับที่มาของการเรียกชาวต่างชาติว่า ‘ฝรั่ง’ นั้นยังคงไม่เป็นที่แน่ชัด แต่ก็มีผู้พยายามอธิบายถึงที่มาเอาไว้หลายประเด็นด้วยกัน โดยคำอธิบายแรกนั้นอธิบายไว้ว่า ‘ฝรั่ง’ มาจากคำว่า ฝรั่งเศส ซึ่งเป็นคำที่คนไทยใช้เรียกชาวฝรั่งเศส ซึ่งเป็นหนึ่งในชนชาติยุโรปแรกๆ ที่เข้ามาสร้างความสัมพันธ์กับประเทศไทยในศตวรรษที่ 17 ด้วยเหตุนี้ในสมัยนั้นคนผิวขาวและคนฝรั่งเศสจึงมีความหมายเหมือนกัน

ข้อมูลจาก: http://www.manager.co.th/Around/ViewNews.aspx?NewsID=9480000110689

2. จากเปอร์เซีย

ฝรั่งไม่ได้หมายถึง ชนชาติผิวขาวที่มาจากยุโรปเท่านั้น แต่รวมถึงพวกที่มาจากทวีปอเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และออสเตรเลีย คนอินเดียเรียกคนยุโรปไม่ว่าชนชาติใด ๆ ว่า ฟรังคีส สันนิษฐานเอาว่าคนไทยในสยาม อาจจะเรียกคนยุโรปตามอินเดีย โดยย่อให้เหลือแต่คำว่า ฝรั่ง ก็ได้ 

ฝรั่งมีรากศัพท์มาจากภาษา อรัย ว่า Faranji ฟารานจิ เมื่ออรับไปปกครองพวกเปอร์เซีย (หรืออิหร่านในปัจจุบัน) ของตัวเองว่า Firingi ฟิริงกิ  


คนไทยเราใช้ศัพท์ "ฝรั่ง" เรียกผู้คนชนผิวขาวพวกแรก คือ พวกโปรตุเกส ซึ่งเป็นฝรั่งชาติแรกที่มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทยมาช้านานกว่า 500 ปี และเป็นที่มาของคำว่า "ฝรั่ง" ที่คนไทยใช้เรียกคนผิวขาวมาจนกระทั่งทุกวันนี้  

ส่วนฝรั่งที่เป็นผลไม้นั้น ถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่แถวหมู่เกาะอินเดียตะวันตกถึงประเทศเปรู สันนิษฐานว่าฝรั่งโปรตุเกสเป็นคนนำผลไม้ชนิดนี้เข้ามาในประเทศไทย ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 อาจจะเป็นไปได้ว่าคนไทยเรียกผลไม้ชนิดนี้ตามชาวโปรตุเกสที่นำผลไม้ฝรั่งเข้า มา  

ข้อมูลจาก: http://www.khum.net/board-general/t3073

_____________________________________________________

และ 3 (อันนี้ไม่รู้มั่วรึเปล่า)

ที่มา: http://writerclub1.editboard.com/forum-f15/topic-t238.htm

edit: 4. เพี้ยนจาก France(ฟรานซ์) ชาวฝรั่งเศสเป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกๆที่เข้ามาในสยาม